Trường THPT Nguyễn Du (thành phố Hải Dương) được thành lập ngày 15/8/1979 theo Quyết định số 50/VP của UBND tỉnh Hải Hưng. Năm đầu thành lập trường mang tên Trường cấp III Thanh Bình. Năm 1986, Bộ Giáo dục và Đào tạo ra Quyết định số 399/QĐ ngày 24 tháng 4 công nhận và đổi tên trường là THPT Nguyễn Du. Chính thức từ đây trường được mang tên Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm Truyện Kiều nổi tiếng.
Giai đoạn: 1979-1992: Khóa học đầu tiên chỉ có 4 lớp với 272 học sinh đáp ứng yêu cầu học tập của con em nhân dân chủ yếu ở 5 xã ngoại thị: Tứ Minh, Việt Hòa, Bình Hàn, Cẩm Thượng với 12 thầy cô giáo, thầy giáo Nguyễn Chí Tân là hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường. Thời kỳ này đất nước còn nhiều khó khăn do hậu quả chiến tranh để lại, cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, các phòng học chỉ là nhà cấp 4, có thời điểm thiếu phòng học, học sinh phải đi học nhờ các địa điểm khác như: kho Hợp tác xã Thanh Bình, Trường Trung cấp xây dựng,....
Giai đoạn 1992-1998: Năm học 1992-1993 trường THCS Thanh Bình được sáp nhập với trường THPT Nguyễn Du trở thành trường cấp II-III Nguyễn Du. Đến năm học 1997-1998 thì khối THCS được tách ra, trường lại trở về tên trường THPT Nguyễn Du cho tới nay.
Giai đoạn 1998 đến nay: trường đã có quy mô ổn định 24 lớp với trên dưới 1000 học sinh. Vị trí Trường THPT Nguyễn Du ở phía Tây thành phố Hải Dương xinh đẹp, thông thoáng, lại là khu đô thị trọng điểm. Trong quá trình phát triển bằng sự nỗ lực của cán bộ, giáo viên, nhân viên và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, trường THPT Nguyễn Du đã được UBND tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất khá toàn diện từ nhà Hiệu bộ, 25 phòng học cao tầng, 9 phòng học bộ môn với nhiều trang thiết bị đồ dùng dạy học, phòng thí nghiệm, thư viện, y tế, phòng vi tính…tất cả 25 phòng học đều lắp đặt điện chiếu sáng, máy quạt, hệ thống máy chiếu được lắp 100% các phòng học đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học. Trải qua năm tháng, các thế hệ thầy giáo, cô giáo đã đào tạo hàng nghìn học sinh ưu tú tỏa đi mọi miền đất nước, học tập, làm việc trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Có nhiều em trở thành thầy giáo, cô giáo trở về trường giảng dạy, có nhiều em trở thành doanh nhân thành đạt trong lĩnh vực phát triển kinh tế, xã hội trên mọi miền của tổ quốc.
Trong những năm gần đây, chất lượng giáo dục của nhà trường có nhiều tiến bộ : Môi trường giáo dục trong nhà trường ngày càng an toàn, thân thiện; tỷ lệ học sinh xếp loại học lực khá, giỏi tăng, tỷ lệ học sinh xếp loại học lực yếu, kém giảm rõ rệt. Kết quả các kỳ thi học sinh giỏi, thi KHKT đạt giải cấp tỉnh có số giải ngày một tăng, nhiều học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng với điểm chuẩn cao. Trường THPT Nguyễn Du đạt được nhiều thành tích cao quý: Trong nhiều năm liền, Chi bộ Đảng giữ vững danh hiệu trong sạch, vững mạnh, trường liên tục đạt danh hiệu Tiên tiến và được nhận Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các tổ chức đoàn thể được tặng Bằng khen của đoàn thể cấp trên: Bằng khen của Công đoàn giáo dục và Đào tạo Việt Nam; Bằng khen của Ủy ban TDTT Việt Nam, Bằng khen của Liên đoàn Lao động tỉnh Hải Dương, Cờ thi đua và Bằng khen của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh,...
Trường mang tên Đại thi hào Nguyễn Du là một trường đang vươn tới trường đạt chuẩn chất lượng về giáo dục đào tạo và đạt Chuẩn quốc gia, đáp ứng tốt nhu cầu học tập và nâng cao dân trí cho con em nhân dân trong vùng, đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng đáp ứng công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương và đất nước./.
Tác giả: Phương Kim Cánh
