Dấu hiệu các bệnh về mắt khi xem điện thoại thường bắt đầu với triệu chứng nhẹ như mỏi mắt, khô mắt, nhưng nếu không kiểm soát kịp thời, có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như cận thị tiến triển, rối loạn điều tiết hoặc hội chứng thị giác màn hình. Vậy làm sao để nhận biết sớm và bảo vệ đôi mắt trước tác động của màn hình điện tử? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.
Ngày nay, điện thoại thông minh trở thành vật bất ly thân của nhiều người, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi. Theo một nghiên cứu của Statista (2024), thời gian trung bình một người sử dụng điện thoại là khoảng 3-5 giờ mỗi ngày, thậm chí có nhóm đối tượng dùng tới hơn 7 giờ. Điều này đặt ra một thách thức lớn đối với sức khỏe đôi mắt.
Không chỉ đơn thuần là công cụ liên lạc, điện thoại còn được sử dụng cho công việc, giải trí và học tập. Tuy nhiên, ánh sáng từ màn hình kèm theo thời gian tiếp xúc kéo dài gây ảnh hưởng không nhỏ đến thị lực, đặc biệt là xuất hiện dấu hiệu các bệnh về mắt như mỏi mắt kỹ thuật số, khô mắt, tăng nguy cơ cận thị. Ngoài ra, nguy cơ gặp các bệnh về mắt của người già và các bệnh về mắt của trẻ em cũng tăng cao do tác động của ánh sáng xanh từ thói quen sử dụng thiết bị điện tử không khoa học.

Nhiều người không nhận ra rằng việc sử dụng điện thoại quá mức có thể khiến thị lực suy giảm theo thời gian. Một số người chỉ nhận thấy mắt khô, mỏi hoặc nhức nhẹ, nhưng đây có thể là dấu hiệu các bệnh về mắt giai đoạn đầu.
Khác với việc đọc sách báo, màn hình điện thoại phát ra ánh sáng xanh, có bước sóng ngắn và năng lượng cao, dễ xuyên qua giác mạc, tác động trực tiếp lên võng mạc. Hơn nữa, khi xem trên điện thoại, chúng ta có xu hướng giảm tần suất chớp mắt, khiến mắt dễ khô, mỏi hơn. Nếu không có biện pháp bảo vệ kịp thời, việc sử dụng điện thoại kéo dài có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho thị lực.
Có nhiều nguyên nhân gây ra dấu hiệu các bệnh về mắt, bao gồm tuổi tác, môi trường sống và thói quen sinh hoạt. Trong đó, việc sử dụng điện thoại trong thời gian dài có thể dẫn đến các vấn đề thị lực nghiêm trọng. Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng ánh sáng xanh, cường độ tập trung cao và tần suất chớp mắt giảm là những yếu tố chính gây tổn thương mắt khi tiếp xúc với màn hình điện thoại.
Ánh sáng xanh (blue light) phát ra từ màn hình điện thoại có bước sóng ngắn (khoảng 400-490 nm) với mức năng lượng cao, có thể xuyên qua giác mạc và thủy tinh thể, tác động trực tiếp đến võng mạc. Theo nghiên cứu đăng trên Journal of Ophthalmology, tiếp xúc ánh sáng xanh quá mức có thể:
Dù chưa có bằng chứng khẳng định ánh sáng xanh trực tiếp gây thoái hóa điểm vàng, nhưng nhiều nghiên cứu đã chỉ ra sự liên quan giữa việc tiếp xúc ánh sáng xanh trong thời gian dài và sự suy giảm chức năng thị giác, lâu dần sẽ xuất hiện dấu hiệu các bệnh về mắt.
Màn hình điện thoại thường có giao diện nhỏ, do vậy yêu cầu mắt phải tập trung cao độ để theo dõi nội dung, đặc biệt là khi xem chữ nhỏ hoặc hình ảnh chi tiết. Điều này khiến cơ mi (ciliary muscle) liên tục co bóp để điều tiết, dẫn đến:
Nhiều người không nhận ra rằng, khi nhìn màn hình điện thoại quá lâu mà không có thời gian nghỉ, mắt có thể rơi vào trạng thái căng thẳng điều tiết kéo dài, dẫn đến suy giảm thị lực về sau.
Khi tập trung vào màn hình điện thoại, tần suất chớp mắt giảm đến 50% so với bình thường, khiến bề mặt nhãn cầu mất nước nhanh hơn. So sánh tần suất chớp mắt:
Điều này làm giảm lượng nước mắt trải đều trên bề mặt giác mạc, dẫn đến:

Nhiều người chủ quan trước những dấu hiệu các bệnh về mắt, dẫn đến biến chứng nguy hiểm. Vậy làm sao để nhận biết sớm? Dưới đây là những vấn đề thường gặp nhất.
Hội chứng mỏi mắt kỹ thuật số (DES - Digital Eye Strain) xảy ra khi mắt phải hoạt động liên tục với cường độ cao để nhìn vào màn hình điện tử. Dấu hiệu các bệnh về mắt có những triệu chứng phổ biến bao gồm:
Theo nghiên cứu của American Optometric Association, khoảng 65% người dùng thiết bị kỹ thuật số gặp phải hội chứng này, đặc biệt là những người sử dụng điện thoại trên 4 giờ mỗi ngày.
Khô mắt là một trong những dấu hiệu các bệnh về mắt phổ biến nhất do tiếp xúc màn hình điện thoại kéo dài. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:
Nguyên nhân chính là do tần suất chớp mắt giảm, khiến màng phim nước mắt bị bốc hơi nhanh hơn, dẫn đến rối loạn tuyến lệ. Nếu tình trạng này kéo dài, khô mắt có thể trở thành mạn tính, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng thị lực.
Sử dụng điện thoại quá lâu, đặc biệt ở khoảng cách gần, có thể làm tăng nguy cơ cận thị tiến triển, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên. Dấu hiệu các bệnh về mắt có thể được nhận biết bao gồm:
Nghiên cứu của The Lancet Global Health (2023) cho thấy, tỷ lệ cận thị ở trẻ em tăng mạnh trong những năm gần đây, chủ yếu do thời gian sử dụng màn hình quá dài và thiếu tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome - CVS) là tập hợp các vấn đề thị lực liên quan đến việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số quá mức. Triệu chứng thường gặp cho thấy bạn có dấu hiệu các bệnh về mắt liên quan đến CVS bao gồm:
Điểm khác biệt giữa CVS và mỏi mắt kỹ thuật số là CVS có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến thị lực, bao gồm cả rối loạn điều tiết, tăng nguy cơ cận thị tiến triển.
Rối loạn điều tiết xảy ra khi mắt gặp khó khăn trong việc chuyển đổi giữa nhìn gần và nhìn xa sau thời gian dài nhìn màn hình. Dấu hiệu bao gồm:
Nguyên nhân chính là do sự co bóp quá mức của cơ thể mi, khiến mắt bị “kẹt” trong trạng thái điều tiết, khó trở về trạng thái bình thường. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể dẫn đến cận thị tiến triển và suy giảm thị lực sớm.
3.6 Nhược thị ở trẻ em: Tình trạng “Mắt lười”
Nhược thị là tình trạng thị lực của một hoặc cả hai mắt không phát triển bình thường trong giai đoạn đầu đời. Việc trẻ tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng có thể dẫn đến các tật khúc xạ như cận thị, loạn thị. Nếu không nhận biết dấu hiệu các bệnh về mắt và điều chỉnh kịp thời, những tật này có thể gây ra nhược thị.
Dấu hiệu nhận biết nhược thị ở trẻ em gồm có:
Hậu quả nếu không điều trị: Nếu không được điều trị kịp thời, nhược thị có thể dẫn đến suy giảm thị lực vĩnh viễn, ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
Phòng ngừa và điều trị:
Việc sử dụng điện thoại là không thể tránh khỏi trong cuộc sống hiện đại, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể bảo vệ đôi mắt, ngăn ngừa sự xuất hiện của dấu hiệu các bệnh về mắt bằng những biện pháp khoa học. Dưới đây là các mẹo giúp giảm căng thẳng cho mắt khi sử dụng điện thoại.
Quy tắc 20-20-20 được Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (American Optometric Association) khuyến nghị để giảm căng thẳng thị giác:
Việc áp dụng quy tắc này giúp cơ mắt thư giãn, giảm mỏi mắt và hạn chế rối loạn điều tiết. Hiện nay, nhiều ứng dụng trên điện thoại như Eye Care 20 20 20 có thể nhắc nhở người dùng thực hiện đúng quy tắc này.
Ánh sáng màn hình quá sáng hoặc quá tối có thể làm mắt căng thẳng hơn. Bạn nên:
Nhiều người thắc mắc liệu Dark Mode có thực sự giúp giảm mỏi mắt không. Các nghiên cứu chỉ ra rằng Dark Mode có thể giúp giảm độ chói màn hình, nhưng không phải ai cũng phù hợp với chế độ này. Với những người bị loạn thị, chế độ sáng thông thường vẫn là lựa chọn tốt hơn.
Kính chống ánh sáng xanh được quảng cáo là giúp bảo vệ mắt khỏi tác hại của màn hình điện tử. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của loại kính này vẫn còn nhiều tranh cãi. Một số nghiên cứu cho thấy kính lọc ánh sáng xanh có thể giúp giảm mỏi mắt và cải thiện giấc ngủ, nhưng không có bằng chứng rõ ràng về việc ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng cũng như ngăn chặn sự xuất hiện của dấu hiệu các bệnh về mắt.
Những ai nên sử dụng kính lọc ánh sáng xanh?
Những ai không cần thiết phải sử dụng?

Tư thế sử dụng điện thoại ảnh hưởng không chỉ đến mắt mà còn đến cột sống cổ và hệ cơ xương. Để giảm áp lực cho mắt, bạn nên:
Do tần suất chớp mắt giảm khi nhìn màn hình, mắt dễ bị khô và kích ứng. Để hạn chế tình trạng này, bạn nên:
Các loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là lựa chọn tốt để bảo vệ màng phim nước mắt, giúp mắt luôn được dưỡng ẩm.
Nhiều người có thói quen lướt điện thoại trước khi ngủ, nhưng điều này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, làm mắt bị căng thẳng hơn và tăng nguy cơ xuất hiện dấu hiệu các bệnh về mắt.
Tác động của ánh sáng xanh đến giấc ngủ:
Giải pháp:
Dù đã áp dụng các biện pháp bảo vệ mắt khi sử dụng điện thoại, nhiều vấn đề về thị lực vẫn có thể xuất hiện và tiến triển âm thầm. Để hạn chế dấu hiệu các bệnh về mắt, bạn nên kiểm tra mắt định kỳ, có chế độ dinh dưỡng hợp lý.
Nhiều bệnh lý về mắt không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, thị lực có thể bị suy giảm vĩnh viễn. Do đó, khám mắt định kỳ giúp:
Bao lâu nên khám mắt một lần?
Khoa Mắt và Phẫu thuật khúc xạ Bệnh viện FV cung cấp các dịch vụ thăm khám và điều trị chuyên sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại giúp phát hiện sớm và kiểm soát dấu hiệu các bệnh về mắt.
Các dịch vụ nổi bật tại Bệnh viện FV bao gồm:
Bác sĩ chuyên khoa Mắt tại Bệnh viện FV sẽ đưa ra giải pháp điều trị phù hợp theo từng tình trạng bệnh nhân, từ thay đổi thói quen sinh hoạt đến các phương pháp can thiệp chuyên sâu. Do vậy, nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu các bệnh về mắt nào kéo dài, bạn nên đi đến bệnh viện ngay để được chẩn đoán chính xác.

Nhiều bệnh lý về mắt có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm dấu hiệu các bệnh về mắt. Do đó, hãy đến gặp bác sĩ ngay khi có các biểu hiện bất thường về thị lực.
Khi nào cần đến bệnh viện?
Các phương pháp điều trị tại Bệnh viện FV
Thế mạnh của khoa mắt Bệnh viện FV là bệnh viện tư duy nhất tại Việt Nam thực hiện ghép giác mạc bằng nguồn giác mạc nhập khẩu, do Giáo sư Bác sĩ Donald Tan - Top 20 chuyên gia giác mạc hàng đầu thế giới thực hiện. Bên cạnh đó, Khoa Mắt và Phẫu thuật Khúc xạ của Bệnh viện FV cung cấp các phương pháp điều trị các bệnh về mắt đa dạng, phù hợp với từng đối tượng bệnh nhân:
Đặc biệt, đối với việc điều trị tật khúc xạ, FV sử dụng các phương pháp tiên tiến bao gồm:
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ mắt trước tác động của ánh sáng xanh và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh về mắt.
Lưu ý bổ sung các dưỡng chất quan trọng cho sức khỏe mắt như:
Hạn chế các thực phẩm không tốt cho đôi mắt:
Bạn nên bổ sung các thực phẩm giàu dưỡng chất kết hợp với lối sống lành mạnh giúp bảo vệ thị lực bền vững. Đôi mắt là tài sản vô giá, nhưng lại dễ bị tổn thương bởi thói quen sử dụng điện thoại kéo dài. Nếu đã có hiện tượng suy giảm thị lực hoặc dấu hiệu các bệnh về mắt, bạn cần kiểm tra mắt định kỳ, hãy đến Bệnh viện FV để được các bác sĩ điều trị kịp thời.
Trong thời đại số hóa hiện nay, việc sử dụng điện thoại thông minh đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, thói quen này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe thị giác. Việc nhận thức rõ ràng về các tác động tiêu cực và áp dụng các biện pháp bảo vệ mắt là vô cùng quan trọng.
Bác sĩ Nguyễn Thị Mai, Trưởng khoa Mắt và Phẫu thuật khúc xạ tại Bệnh viện FV, chia sẻ: “Mọi người thường bỏ qua việc khám mắt định kỳ, hay lơ là những triệu chứng nhỏ, thích tự chữa bằng thông tin trên mạng và chỉ đến gặp bác sĩ khi bệnh nặng. Trong khi đó, tâm lý muốn hết bệnh và hết nhanh nhưng ở giai đoạn muộn lại thường gây áp lực cho chính bệnh nhân và cho cả người điều trị”. Vì vậy, việc khám mắt định kỳ là vô cùng quan trọng để phát hiện và điều trị sớm các vấn đề về mắt.
Nhận biết sớm dấu hiệu các bệnh về mắt giúp bạn phòng tránh nhiều biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe đôi mắt lâu dài. Bệnh cạnh đó, cần chú ý có biện pháp hạn chế tác động tiêu cực của màn hình điện thoại bằng cách tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ mắt đã đề cập. Chủ động khám mắt định kỳ tại bệnh viện uy tín để đảm bảo đôi mắt luôn khỏe mạnh.
Thông tin Bệnh viện FV:
Địa chỉ Bệnh viện FV: 6 Nguyễn Lương Bằng, Nam Sài Gòn (Phú Mỹ Hưng), Q7, Tp HCM
Link nội dung: https://cdspvinhlong.edu.vn/dung-dien-thoai-a31240.html