Tuyệt chủng hay Tiệt chủng? Phân biệt ngay để dùng chuẩn tiếng Việt

Tuyệt chủng hay Tiệt chủng - bạn từng phân vân chưa? Đây là một trong những thắc mắc rất thường gặp. Rõ ràng 1 điều rằng: Tuyệt chủng mới là từ đúng. Bài viết này VJOL - Vjol.info sẽ giúp bạn phân biệt rõ hơn thông qua các ví dụ thực tế và ngữ cảnh cụ thể.

Tuyệt chủng hay Tiệt chủng đúng chính tả?

Tuyệt chủng là cách viết đúng chính tả trong tiếng Việt. Từ “tuyệt” trong “tuyệt chủng” bắt đầu bằng “tuy”, không phải “ti”.

Nhiều người nhầm lẫn viết thành “tiệt chủng” do phát âm không chuẩn hoặc nhầm với từ “tiệt”. Tuy nhiên, thuật ngữ sinh học đúng là “tuyệt chủng”.

Tuyệt chủng nghĩa là gì?

Tuyệt chủng là hiện tượng một loài sinh vật biến mất hoàn toàn, không còn cá thể nào sống sót trên Trái Đất. Đây là kết thúc của quá trình tiến hóa.

Trong sinh thái học, tuyệt chủng xảy ra khi loài không thể thích nghi với môi trường thay đổi. Nguyên nhân có thể do thiên nhiên hoặc con người gây ra.

Tuyệt chủng còn được dùng trong ngữ cảnh rộng hơn chỉ sự biến mất hoàn toàn. Một nền văn hóa, ngôn ngữ cũng có thể bị tuyệt chủng khi không còn ai sử dụng.

Từ “tuyệt” nghĩa là dứt hẳn, không còn. “Chủng” nghĩa là giống loài. Kết hợp lại chỉ việc một giống loài biến mất vĩnh viễn.

Ví dụ về cụm từ Tuyệt chủng:

• Khủng long đã tuyệt chủng cách đây 65 triệu năm.
• Nhiều loài động vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
• Săn bắt quá mức khiến tê giác gần tuyệt chủng.
• Biến đổi khí hậu đẩy nhiều loài đến bờ tuyệt chủng.
• Cần bảo vệ khẩn cấp các loài sắp tuyệt chủng.
• Chim dodo tuyệt chủng vào thế kỷ 17.
• Tuyệt chủng là mất mát không thể khắc phục.

Như vậy, tuyệt chủng là vấn đề nghiêm trọng cần sự quan tâm của toàn nhân loại. Hiểu rõ “tuyệt chủng” giúp bạn kiểm tra lỗi chính tả và tránh nhầm lẫn không đáng có trong văn viết lẫn lời nói.

Tiệt chủng nghĩa là gì?

Tiệt chủng là cách viết sai chính tả, không phải thuật ngữ khoa học. Lỗi này do nhầm lẫn với từ “tiệt” có nghĩa khác.

“Tiệt” thường dùng trong “tiệt trùng” (diệt khuẩn). Trong ngữ cảnh sinh học về sự biến mất của loài, phải dùng “tuyệt chủng”.

Bảng so sánh Tuyệt chủng và Tiệt chủng

Tiêu chí Tuyệt chủng Tiệt chủng Phát âm /twiət cúŋ/ /tiət cúŋ/ Ý nghĩa Loài biến mất hoàn toàn Không có nghĩa Từ điển Thuật ngữ sinh học chính thức Không tồn tại Ngữ cảnh sử dụng Sinh học, môi trường Không sử dụng Nguồn gốc từ vựng Hán Việt Viết sai Loại từ Động từ/Danh từ Không phải từ

Phương pháp ghi nhớ Tuyệt chủng đúng và nhanh gọn

Để ghi nhớ cách viết đúng “tuyệt chủng”, bạn có thể áp dụng các phương pháp sau đây. Mỗi phương pháp đều giúp tránh nhầm lẫn với “tiệt chủng”.

• Phương pháp ngữ cảnh: Liên tưởng “tuyệt chủng” với “tuyệt diệt”, “tuyệt giao” - đều dùng “tuyệt” chỉ sự kết thúc hoàn toàn.
• Phương pháp so sánh từ gốc: “Tuyệt” (絕) trong chữ Hán nghĩa là dứt, hết. “Tiệt” không phù hợp nghĩa trong ngữ cảnh này.
• Phương pháp từ điển: Mọi sách sinh học, tài liệu khoa học đều dùng “tuyệt chủng”, không có “tiệt chủng”.
• Mẹo ghi nhớ âm vị: Phát âm rõ “tuy” trong “tuyệt”. Nhớ “tuyệt vời” - “tuyệt chủng” cùng bắt đầu bằng “tuyệt”.

Xem thêm:

• Trải chiếu hay Rải chiếu hay Chải chiếu đúng chính tả? Nghĩa là gì?
• Buồn rầu hay buồn dầu là đúng chính tả? Cách dùng từ chuẩn

Tổng kết

Tuyệt chủng là cách viết đúng chính tả, chỉ hiện tượng một loài sinh vật biến mất vĩnh viễn. Lỗi viết sai “tiệt chủng” do nhầm lẫn phát âm “tuy” và “ti”. Cách nhớ hiệu quả: “tuyệt chủng” là “tuyệt diệt” hoàn toàn một giống loài.