Phân tích bài viết của Chu Ngọc Quang Vinh

Cho những ai còn chưa biết, Chu Ngọc Quang Vinh, một thí sinh nổi bật của chương trình "Đường lên đỉnh Olympia" đến từ trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành (Yên Bái), đã gây xôn xao dư luận với những phát ngôn trên mạng xã hội sau khi giành chiến thắng ở vòng thi tháng. Bài đăng của Vinh đã thể hiện một quan điểm trung lập và có phần phê phán đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, điều này dẫn đến sự phẫn nộ từ phía công chúng và chính quyền. Mặc dù cậu bé đã xóa bài và công khai xin lỗi, nhận trách nhiệm về những phát ngôn thiếu suy nghĩ của mình, tuy nhiên cậu bé không tránh khỏi làn sóng chỉ trích dữ dội, đặc biệt là từ những người bảo vệ chế độ và các giá trị truyền thống. Một số người xem đây là hành vi vô ơn, cho rằng Vinh đã phản bội lại quê hương và những giá trị mà cậu được dạy dỗ. Sự việc nghiêm trọng đến mức Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Yên Bái phải can thiệp, yêu cầu nhà trường cùng gia đình theo dõi và giáo dục thêm về tư tưởng chính trị cho Vinh.

Trình văn có hạn, nhưng tôi cũng xin đc phân tích bài viết để giải ảo cái "phản động" mà nhiều người gắn cho em ấy:

Cuối cấp 2 là lúc tôi tiếp cận với văn hoá phương Tây một cách cao trào nhất. Dần dần tôi phát hiện ra những gì mình được học ở trường bấy lâu nay không hoàn toàn là sự thật. Tôi coi Đảng như một thế lực xấu chỉ biết lừa gạt dân và tôi tìm mọi cách để sau này được sống ở nước ngoài.

• Ở đoạn này, Vinh mô tả quá trình tiếp xúc với văn hóa phương Tây, điều này làm em bắt đầu nhận ra sự khác biệt giữa những gì được dạy trong hệ thống giáo dục Việt Nam và thực tế. Sự thay đổi này dẫn đến một cái nhìn tiêu cực về Đảng, khi em cảm thấy như mình đã bị lừa dối và bắt đầu coi Đảng như một thế lực xấu, luôn tìm cách hạn chế sự tự do cá nhân và cơ hội để sống ở nước ngoài. Đây là một sự nhận thức quan trọng, thường thấy ở những người trẻ khi tiếp xúc với những giá trị khác biệt từ bên ngoài, đặc biệt là các giá trị phương Tây như tự do cá nhân, sự thật và dân chủ.

• Tuy nhiên, thay vì từ chối hoàn toàn, Vinh chỉ bày tỏ sự nghi ngờ và khó khăn trong việc chấp nhận những gì mình đã được học. Vinh không đả kích Đảng một cách trực diện, mà chỉ nói lên cảm giác bị mâu thuẫn, một cảm giác rất tự nhiên khi người trẻ đối diện với những thông tin trái chiều. Việc em nói "tìm mọi cách để sau này được sống ở nước ngoài" thể hiện sự mất niềm tin vào hệ thống, và mong muốn tìm kiếm một cuộc sống tốt hơn ở nơi khác.

• Một số vụ việc tiêu biểu cho thấy sai lầm của Đảng bao gồm:

  • Cải cách ruộng đất (1953-1956): Một trong những sai lầm lớn nhất của Đảng là chiến dịch cải cách ruộng đất vào những năm 1950, dẫn đến việc xử tử oan hàng ngàn người dân vô tội, gây ra sự hoang mang và đau khổ lan rộng trong xã hội. Dù Đảng đã thừa nhận sai lầm và "xin lỗi", nhưng hậu quả vẫn còn ám ảnh nhiều người và làm giảm niềm tin của dân chúng.

  • Vụ Việt Á : Gần đây hơn, vụ bê bối Việt Á, liên quan đến việc gian lận và tham nhũng trong sản xuất và phân phối kit xét nghiệm COVID-19, đã làm mất niềm tin của nhiều người vào tính minh bạch và trách nhiệm của Đảng và Nhà nước. Vụ việc này khiến nhiều người cảm thấy Đảng chỉ biết "lừa gạt dân" để trục lợi.

Rồi tôi ôn Olympia để 'sống ở nước ngoài' và đủ muốn hay không thì vẫn phải học lịch sử theo góc nhìn của Đảng.

• Ở đây, Vinh chia sẻ rằng lý do em tham gia Olympia không chỉ là vì khát khao tri thức mà còn để thực hiện ước mơ được sống ở nước ngoài. Tôi tin rằng, em nghĩ cho bản thân em, nhưng đồng thời em cũng nghĩ cho cả gia đình, và cả quê hương. Em có chia sẻ trên báo Yên Bái rằng:

"Trong cuộc thi quý em hy vọng sẽ làm tốt hơn nữa để mang được cầu truyền hình đầu tiên về cho Yên Bái", nam sinh chia sẻ sau chiến thắng ngoạn mục và rất ngọt ngào này. Chiến thắng của Vinh là thành tích được lặp lại sau 23 năm chờ đợi của thí sinh Yên Bái.

• Em cũng nhận ra rằng, dù muốn hay không, em vẫn phải học lịch sử theo quan điểm của Đảng. Đây là một thực tế mà nhiều người trẻ khác cũng đối diện, nhưng khác với những lời phê phán từ dư luận, Vinh không hề phản đối hay chỉ trích Đảng một cách cay nghiệt. Em chỉ thể hiện sự bất mãn khi phải học những gì em cảm thấy không hoàn toàn đúng đắn, điều này cho thấy một sự nhận thức tự nhiên chứ không phải là chống đối. Em cũng từng chia sẻ trên báo về khát khao học hỏi của mình.

Nói về bí quyết, Vinh cho biết: "Em luôn chú ý tập trung nghe bài giảng của các thầy, cô giáo ở trên lớp. Ngoài ra, em nghiên cứu thêm trong sách giáo khoa từ chi tiết nhỏ".

Bản thân em có niềm say mê, trí nhớ tốt, luôn nỗ lực không ngừng học hỏi và tích lũy kiến thức. Mồ côi cha từ nhỏ, Quang Vinh đã vượt lên hoàn cảnh và luôn đạt thành tích cao trong học tập. Gia đình và các thầy cô giáo Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành luôn động viên và dành sự quan tâm hướng dẫn, bổ sung kiến thức, luyện tập rút kinh nghiệm để Vinh có tâm lý tốt nhất tham gia cuộc thi, các bạn bè luôn động viên và cổ vũ nhiệt tình cho nam sinh.

Rồi tôi được Đảng ban tặng nhiều thứ vì thành tích của mình, nên dần nhìn Đảng một cách thuận hơn.

• Ở câu này, Vinh thừa nhận rằng Đảng đã ghi nhận và trao thưởng cho em vì những thành tích mà em đạt được. Điều này dẫn đến việc em dần có cái nhìn "thuận" hơn về Đảng. Đây là một quá trình tự nhiên khi một người nhận được sự công nhận và hỗ trợ từ hệ thống, từ đó tạo ra một sự thay đổi trong quan điểm của họ. Câu nói này cho thấy sự phức tạp trong cách mà Vinh cảm nhận về Đảng: dù ban đầu có những suy nghĩ tiêu cực, nhưng sự công nhận và trao thưởng từ Đảng đã tạo ra một sự thay đổi trong quan điểm của em. Điều này cũng đánh thẳng vào tâm lý của các "quan" và COCC, những người hưởng lợi trực tiếp từ hệ thống, nên ra sức bảo vệ bằng mọi giá.

Và đến lúc giấc mộng O của tôi cũng phải chấm dứt, tôi không biết làm gì tiếp theo, nhưng nhìn lại những gì tôi có ở đây, tôi nghĩ ở Việt Nam cũng không tệ. Tôi sẽ kệ Đảng và tập trung vào tôi

• Khi giấc mơ về Olympia chấm dứt sau khi dừng bước ở cuộc thi Quý, Vinh rơi vào tình trạng lạc lõng, không thể thực hiện được ước mơ mang cầu truyền hình về quê nhà, không biết nên tiếp tục làm gì. Tuy nhiên, em bắt đầu nhận ra rằng cuộc sống ở Việt Nam không hoàn toàn tồi tệ như mình từng nghĩ. Gia đình, bạn bè, người thân là những thứ quan trọng hơn cả vinh quang. Vì vậy, em chọn cách "kệ Đảng" và tập trung vào cuộc sống của mình. Đây là một sự chấp nhận thực tế, không phải là một hành động phản đối hay ghét bỏ. Vinh đơn giản là đang tìm cách sống tốt trong hệ thống hiện tại, không cố tình đối đầu hay làm tổn hại đến Đảng. Đây có thể coi là một bước ngoặt, cho thấy sự trưởng thành trong suy nghĩ của Vinh, từ việc chỉ trích mạnh mẽ đến việc chấp nhận thực tế và tìm kiếm cách tồn tại trong hệ thống hiện tại.

Và giờ tôi lại muốn rời Việt Nam. Chắc là tôi sẽ không bao giờ nhìn Đảng một cách tích cực được nữa, dù tôi đã từng cố để ít nhất là "kệ" Đảng. Người dân ở đất nước tôi sinh ra chọn status quo, nên thôi, mình không ủng hộ thì mình đi.

• Mong muốn rời Việt Nam của Vinh xuất phát từ sự thất vọng với hiện trạng xã hội, nhưng em không phủ nhận tình yêu với đất nước. Vinh thừa nhận đã từng cố gắng nhìn nhận Đảng một cách tích cực, và việc không thể làm vậy chỉ là phản ánh cảm xúc cá nhân, chứ không phải là một lời kết tội hay phủ nhận hoàn toàn. Việc Vinh muốn tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc em ghét bỏ quê hương, mà chỉ là một cách để em khám phá những điều mới mẻ hơn.

• Em cũng cảm nhận sự thất vọng khi cảm thấy rằng phần lớn người dân chọn cách chấp nhận hiện trạng, không đấu tranh hay đòi hỏi sự thay đổi. Điều này dẫn đến mong muốn rời đi, để tìm kiếm một môi trường khác phù hợp hơn với giá trị và khát vọng cá nhân. Tuy nhiên, Vinh không chỉ trích người dân, mà chỉ đơn giản là thừa nhận rằng mình không thể hòa hợp với lựa chọn đó.

Anyways mai là Quốc khánh, chúc nước Việt Nam dù dưới chế độ nào cũng ngay càng phát triển về mọi mặt, vì quê hương của tôi mãi là Việt Nam

• Cuối cùng, Vinh gửi lời chúc mừng nhân dịp Quốc khánh, nhưng cũng thể hiện một sự phân vân giữa lòng yêu nước và mong muốn rời xa quê hương. Lời chúc này mang sắc thái trung lập, như một cách thể hiện sự tôn trọng đối với đất nước dù trong lòng vẫn có nhiều xung đột và cảm xúc mâu thuẫn. Dù không hoàn toàn đồng ý với những gì đang diễn ra, Vinh vẫn mong muốn Việt Nam phát triển và luôn coi đây là quê hương của mình. Em không từ bỏ lòng yêu nước hay tách mình khỏi đất nước, mà ngược lại, em vẫn mong muốn điều tốt đẹp cho Việt Nam, bất kể chế độ nào đang điều hành. Điều này cho thấy rằng Vinh không hề quay lưng lại với đất nước, mà chỉ đang cố gắng tìm cách hòa nhập và sống tốt trong bối cảnh phức tạp hiện tại.

Chung quy lại là gì? Bài viết "Tôi và Đảng" không phải là một lời chỉ trích mạnh mẽ hay phản đối chính trị, mà là tiếng nói của một người trẻ đang cố gắng đối diện với những xung đột nội tâm và nhận thức về thực tại. Vinh không hề chống Đảng, bằng chứng là em vẫn viết hoa từ "Đảng" và có những lời lẽ trung lập mặc dù hiện tại đang có rất nhiều vụ việc gây chấn động trong nội bộ. Bản thân em chỉ đang cố gắng tìm cách hiểu và sống trong một thế giới đầy mâu thuẫn. Những phản ứng tiêu cực từ xã hội có lẽ đã hiểu sai hoặc phóng đại lời lẽ của Vinh, khi thực tế em vẫn yêu nước và mong muốn điều tốt đẹp cho quê hương. Tiếc thay, những phản ứng gay gắt của cộng đồng mạng chắc chắn sẽ đóng sập cánh cửa sinh sống và làm việc của em tại Việt Nam.

Lời cuối, tôi mong em có thể sinh sống và làm việc ở một nơi tốt hơn, chúc em gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.

Bài viết có sử dụng một số nguồn tham khảo:

https://baoyenbai.com.vn/45/303461/Em-Chu-Ngoc-Quang-Vinh-Truong-THPT-Chuyen-Nguyen-Tat-Thanh-Yen-Bai-gianh-vong-nguyet-que-thi-thang-1-quy-I-Duong-len-dinh-Olympia-nam-thu-24.aspx

http://chuyenyenbai.edu.vn/tin-tuc/bang-tin-truong-chuyen/em-chu-ngoc-quang-vinh-lop-11-chuyen-anh-truong-thpt-nguyen-tat-thanh-yen-bai-da-gianh-vong-nguyet-que-tuan-tai-duong-le.html

https://tienphong.vn/nam-sinh-dau-tien-gianh-ve-thi-quy-i-duong-len-dinh-olympia-24-post1584557.tpo