Mày có bao giờ nghe câu: “internet giờ toàn BOT đến 90%, mấy cái acc mày tương tác đều là ảo hết”.
Từ ngày chatgpt ra mắt năm 2022, câu nói này đã thành sự thật vì từ giờ bất kỳ ai từ học sinh, đám markerter , tụi troll ẩn danh trên reddit, 4chan tới doanh nghiệp, tập đoàn lớn đều có thể đẻ ra content nghe giống người chỉ bằng vài cái promt sinh ra sau 5s.
Một loạt bài viết, video script, bình luận giả, bài luận, báo cáo, nghiên cứu khoa học thậm chí thơ ca, âm nhạc, nghệ thuật cũng có thể sinh ra hàng loạt, đều tăm tắp như mấy chiếc xe hơi Ford hồi tk19.
Có điều mấy chiếc xe đó bây giờ có thể sản xuất ra nhiều và nhanh , có thể khác nhau hoàn toàn nếu fine-tunning đúng.
Tao sẽ đưa mày về những năm đầu 2010s, không ai biết cái cụm từ “Dead Internet theory” đó sinh ra từ đầu nhưng tầm 2021 có một thằng xưng là “IlluminatiPirate” đăng bài trên diễn đàn tên dài loằng ngoằng Agora Road’s Macintosh Cafe, nói rõ: phần lớn Internet bây giờ là giả. Nó bảo mình chỉ đang nối tiếp mấy bài cũ từ chính cái forum đó và từ Wizardchan - một nơi cũng chả ai ngoài dân trong giới biết. Từ đó, thuyết này bắt đầu tràn ra khỏi mấy diễn đàn ảnh meme kiểu /x/ hay /b/.
Cái thuyết âm mưu nay lan nhanh nhờ tụi YouTube bắt trend đem ra phân tích, dựng video rùng rợn. Cái lúc mà tờ The Atlantis lên bài “"Maybe You Missed It, but the Internet 'Died' Five Years Ago” thì tụi Big Media mainstream mới bắt đầu nhai lại hàng loạt biến cái theory từ một diễn đàn vô danh thành danh hiệu bán-chính thống.
Thuyết này đá thẳng vô tiềm thức hai chuyện: một là internet không còn do người thật điều khiển mà đã bị bot và thuật toán chiếm sóng từ lâu.
Thứ hai chính là bị đám chính phủ đặc biệt là ở Mỹ đang tin cái Deep State còn hơn cả kinh thánh, đang phối hợp ngầm với nhau tạo thành siêu chính phủ toàn cầu để biến internet thành công cụ tẩy nào toàn dân. Thuyết này giải thích cơ chế đám bớt đẻ bài, spam comment và dựng nền “đời sống ảo giả” đến mức content người thật viết ra có khi còn ít hơn cả máy móc.
Cái thằng post bài gốc “IlluminatiPirate” thì còn trích bài từ tạp chí New York với câu hỏi thẳng: “Bao nhiêu phần trăm Internet là giả? Hóa ra là nhiều vãi.”
Không chỉ dừng ở đám bot nó bẻ thẳng vô search Engine - bị thống trị bởi Google. Đám Big Tếch bị tố cáo đang làm chủ trò bịp bợm bằng cách lọc sạch tất cả những gì chúng nó không thích kiểu gõ “chó mèo” thì nó cho thấy vài chục cái quảng cáo SEO đầu tiên - toàn rác được đặt mua thứ hạng cao.
Tức là mọi thứ mày thấy như tao viết ở bài Ai đang thao túng cái đầu mày? . Đều là thực tại giả, mày bị nhốt trong cái tủ kính rồi nhìn cái ống nhòm tưởng mình thấy cả vũ trụ. Hiện tượng “link rot” tức là link chết, trang biến mất lại càng đổ dầu vào lửa.
Tụi này giờ thấy Google chả gì hơn 1 cái làng dựng cảnh đẹp như thủ đô Bình Nhưỡng: đẹp đẽ, chỉnh chu, nhưng rỗng ruột bên trong. Cái được xem là web được decor lại cho đẹp chứ không hàng thật.
Chính phủ Mỹ, tập đoàn lớn, mấy đứa viết luật, mấy ông xài AI - tất cả đang nhúng tay vào việc biến Internet thành một nhà tù tinh thần. Không phải để cấm mày thô bạo. Mà là để ru mày ngủ bằng content do máy đẻ, do con người huấn luyện máy đẻ, và do thuật toán chọn lọc theo ý đồ. Chúng không cần bắt mày tin - chỉ cần mày không còn khả năng phản kháng.
Cốt lõi của theory nằm ở đây: “Chính phủ Mỹ (hay Deep State) đang dùng AI để tẩy não toàn bộ loài người”. Tức là nó đang doạ kiểu nền văn minh thực sự đã sụp rồi nhưng chưa thấy vì vẫn tin internet vẫn sống.
Cái thuyết này nghe thì đúng kiểu hút mấy kí lô cần sa để nặn ra nhưng mà chính giới chuyên gia cũng đéo bỏ qua được.
Bà Carolina Busta - sáng lập “New Model” thừa nhận nó là loại “paranoid Fantasy” xong cũng thừa nhận cái đoạn sau cũng … đéo sai, có điều cách kể chuyển creepy quá. Nỗi sợ thì đúng thật , chỉ là bị đóng khung theo dạng phim kinh dị Hollywood loại ba. Chính Robert Mariani trên New Atlantis cũng kêu là rợn sống lưng nhưng vẫn có tý sự thật không thể dứt ra khỏi đầu.
Tụi mày chắc chắc cũng đã thấy lạ lắm mặc dù chưa hiểu nỗi cái cảm giác này là gì để gọi thành tên thì nhớ cụm từ. Dead Internet.
Thomas Sommerer nói thẳng: con người bị thay thế bởi AI trong việc sáng tạo nội dung là chuyện chắc chắc 1000% sẽ xảy ra không thể đảo ngược. Câu hỏi không ở “nếu” mà là “khi nào và bao lâu”.
Dead Internet chính là cảm giác thật của người dân khi không cảm thấy Internet - một nơi hỗn loạn và ồn ào mất đi chính linh hồn của nó. Từ một nơi vô trật tự, vô danh để ai cũng có thể nói điều mình thích.
Bây giờ botfarm , AI Generate , MXH tối ưu hoá để gây nghiện , định hướng hành vi, bóp ngẹn tư tưởng lệch chuẩn. Thế giới chúng ta đang sống y hệt 1984 của Orwell chẳng qua là nó có màu sơn đẹp hơn bằng thuật toán.
Mọi “thảo luận” lớn trên mạng đều đã bị gài sẵn kết luận, không cần nghĩ xa nữa. Mọi video viral đều được bật công tắc. Mọi trend trên Facebook, TikTok đều do một phòng chiến lược đứng sau - từ PR phim, bầu cử, chính sách, mua sẵm,.. đều hướng đến kiểm soát tâm trí đám đông.
Cảm xúc cá nhân của mày bị điều khiển bởi một nút click từ California, từ giận dữ, căm phẫn, bi thương, đau đớn, thèm thuồng, ghen tỵ,… tất cả đều bị dập theo trend sóng lên rồi xuống và content dạng copy-paste. Mày có quyền nói trên MXH cũng được miễn là bọn nó dập mày bằng Community Standard và chìm nghỉm giữa tiếng vang đẩy bằng tiền và code.
Tao không nói đùa vì đến mấy cái forum hỗ trợ bệnh nhân ung thư cũng bị lôi kéo vào cuộc đua. Journal of Cancer Education cảnh báo: bệnh nhân đang nhận được sự an ủi từ AI thay vì người thật, và điều đó gây ra cú sốc tinh thần khi họ phát hiện ra.
Cái “chết” mà tao nói đến trong suốt bài này không phải một dạng bất thình lình cái ngày mai mày không vô mạng được mà là âm thầm, từ từ. Bị rút máu qua thương mại hoá, kiểm duyệt, tự động hoá, quảng cáo và chiến dịch truyền thông.
Reddit đang lỗ tiền quảng cáo và chúng nó đang sống bằng Big Data từ API mà chúng khoá lại. Trước đây ai cũng có thể kéo dữ liệu, xài tool mới, viết third app, hay huấn luyện AI chửi lộn bằng đống dữ liệu mở nơi con người thật, chửi nhau thật và bộc lộ cảm xúc thật.
Cái mạng xã hội vốn là nơi người dùng ẩn danh đóng góp miễn phí giờ bị bán lại cho Deep Learning bắt chước giọng người xong nó quay lại reddit để post, trả lời, giả vờ làm người - đúng là một vòng lặp bệnh hoạn.
Toby Walsh - giáo sư máy tính ở Úc - cảnh báo rằng: nếu AI đời sau được huấn luyện bằng content của AI đời trước, thì cái đống content đó sẽ suy thoái, biến chất, trở thành tiếng vọng méo mó của chính nó.
Giáo sư John Licato thì nói thẳng: Reddit đang trở thành minh chứng sống cho Dead Internet Theory. Một nơi từng đông người, sôi động, tự do - giờ đang bị bot đẻ bài, thuật toán điều phối, và con người thì bị lừa rằng mình vẫn đang nói chuyện với người.
Không cần phải tắt máy, chỉ cần ngừng cãi , để cái đầu lạnh biết phân biệt thật-giả hoặc là mày không cần phân biệt nữa.
Không share bừa , tin vội , nghĩ bot reply là thật. Không để dopamine từ TikTok dẫn dắt cảm xúc của mình.
Cái vấn đề nằm ở cảm giác “có người” khiến mày nghiện nhưng có dám hỏi lại chính mình: “Liệu đây có phải người thật không?”
Mày lên Internet chẳng qua là lặp lại cái tiếng gọi tổ tiên**: muốn nghe giọng người thật, chất đời chứ không phải vì thông tin - mà là vì sự hiện diện.**
Nền văn minh chỉ hiện diện khi con người gieo hạt giống lúa mì xuống đất và chờ nó nảy mầm. Nhưng cái khoảng thời gian trước khi biết cày ruộng dài hơn 4000 năm lịch sử cộng lại, con người sống sót bằng bầy đàn.
Một tiếng gọi, một cái nhìn, một phản ứng im lặng từ đồng loại cũng là tín hiệu sinh tồn liệu tối nay mày có được chia thịt không hay bị đuổi khỏi bầy. Không có nó , bộ não nguyên thuỷ bật cảnh báo bị cô lập -> chết chắc.
Dù bây giờ đã có mạng, chỉ cần ngồi ở nhà có một cái màn hình để giao tiếp với cả thế giới nhưng cái bản năng ấy vẫn không tắt, mày khát được người ta trông thấy bản thân.
Nỗi khát khao có người thật, phản hồi bằng trái tim, bằng nỗi đau, cái thở , cơn giận dữ - đó không phải thứ câu nói được AI train ra làm mày yên tâm.
Internet không còn là nơi để hiểu mình mà chỉ còn để lại đi tìm người sống thật giữa rừng bot đội lốp giả tạo.
