Tẩy chay ảnh hưởng đến tâm lý như thế nào?
Theo số liệu của UNICEF công bố năm 2017, hơn 150 triệu trẻ em toàn cầu trong độ tuổi 13-15 là nạn nhân của bạo lực học đường. Những hành động bạo lực phổ biến nhất là sỉ nhục tinh thần, bao gồm chửi bới và tẩy chay, tiếp đến là đánh đập dài ngày.
Tại Việt Nam, khảo sát liên ngành của Bộ Công An, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết từ năm 2011 đến hết quý I năm 2018, trong các vụ bạo lực học đường, những vụ việc uy hiếp về tinh thần chiếm 4,92%.
Giáo sư Kipling D. Williams, chuyên gia khoa học tâm lý tại ĐH Purdue (Mỹ), cho biết tẩy chay có thể không gây ra những thương tổn về mặt thể xác nhưng có thể tạo ra những nỗi đau và sang chấn về mặt tâm lý nghiêm trọng.
Từ thời tiền sử, mọi người phải nương tựa vào nhau để sinh tồn nên việc bị khai trừ ra khỏi nhóm đồng nghĩa với cái chết do không tìm được thức ăn và không tự mình chống lại được thú dữ. Ở thời hiện đại tuy bị tẩy chay không còn dẫn đến cái chết nhưng nó đã đe doạ đến những nhu cầu căn bản của con người - cần được đùm bọc và nương tựa.
Đặc biệt là ở tuổi dậy thì, tẩy chay tác động đến sự tự tin, cái tôi, lòng tự trọng, từ đó dẫn đến những hậu quả như trầm cảm, phản kháng và có thể là tự sát ở phía nạn nhân. Tại thời điểm bị tẩy chay, tôi đã khóc rất nhiều trong nhà vệ sinh ở trường, tôi sợ đi học và học lực của tôi cũng phần nào bị ảnh hưởng.
Từ góc độ của người bị tẩy chay, quá trình này gồm ba giai đoạn: (1) bị phớt lờ, (2) phản ứng lại và (3) bỏ cuộc. Tuỳ vào từng cá nhân, mỗi giai đoạn sẽ có những tiến triển khác nhau.
Sau khi biết mình bị tẩy chay, ở giai đoạn 2, một số người có thể tìm cách lấy lại sự chú ý. Họ sẵn sàng làm mọi thứ từ bắt chước đến nghe lời người bắt nạt. Tuy nhiên, nếu một người bị tẩy chay một thời gian dài, họ có thể chọn bỏ cuộc. Ở giai đoạn 3, người bị tẩy chay thường cảm nhận nỗi buồn lớn cùng sự bất lực toàn diện, có thể dẫn đến trầm cảm hoặc các hành vi kích động.
